Sosyal Kesinti Tartışması Dişe Dokundu!

Almanya’da sosyal devletin kapsamı yeniden tartışma konusu oldu. CDU’ya yakın Ekonomi Konseyi, diş tedavilerinin yasal sağlık sigortası kapsamından çıkarılmasını önerdi. Amaç, sigorta primlerini düşürmek ve ekonomik performansı artırmak olarak açıklanıyor. Öneri, hükümetten muhalefete, sendikalardan sağlık uzmanlarına kadar geniş kesimlerden sert tepki aldı. Tartışma, sosyal adalet ve sağlık hizmetlerine eşit erişim sorularını yeniden gündeme taşıdı.

Almanya’da son dönemde ekonomik büyüme, çalışma süreleri ve sosyal harcamalar üzerine yoğun bir siyasi tartışma yaşanıyor. Bu çerçevede, CDU Wirtschaftsrat tarafından hazırlanan bir politika belgesi kamuoyunda büyük yankı uyandırdı. Belgede, diş tedavilerinin yasal sağlık sigortasının (GKV) hizmet kapsamından çıkarılması ve bu masrafların hastalar tarafından karşılanması öneriliyor.

Konsey, bu adımın sosyal sigorta yükünü azaltacağını ve primlerin düşmesine katkı sağlayacağını savunuyor. 2025’in ilk üç çeyreğinde sağlık sigortalarının diş tedavileri için yaklaşık 10,5 milyar avro harcadığına dikkat çekiliyor. Öneriye göre, diş tedavileri özel sigortalar yoluyla güvence altına alınabilir.

Hükümetten ve siyasetten net ret
Federal Sağlık Bakanı Nina Warken, öneriyi açık bir dille reddetti. Warken, diş tedavilerinin sigorta kapsamından çıkarılmasının dayanışma ilkesine aykırı olduğunu ve önleyici sağlık politikasını zayıflatacağını söyledi. Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil de, “Dişlerin durumundan insanların gelir seviyesinin anlaşılmasını istemeyiz” diyerek öneriye karşı çıktı.

Muhalefet partilerinden de sert eleştiriler geldi. Yeşiller’in sağlık politikaları sözcüsü Janosch Dahmen, diş sağlığının zaten sosyal eşitsizliğin en belirgin göstergelerinden biri olduğunu belirterek, mali yükün hastalara devredilmesinin sağlık alanındaki bölünmeyi derinleştireceğini savundu.

Uzmanlar uyarıyor: Tasarruf değil, ek maliyet
Sağlık alanındaki meslek örgütleri de öneriye karşı çıktı. Kassenzahnärztliche Bundesvereinigung ve Bundeszahnärztekammer, ortak açıklamalarında bu yaklaşımın tıbben yanlış, sosyal açıdan adaletsiz ve ekonomik olarak kısa görüşlü olduğunu belirtti. Uzmanlara göre diş sağlığının ihmal edilmesi, kalp-damar hastalıkları, diyabet ve hatta demans gibi ciddi sağlık sorunlarının riskini artırıyor ve uzun vadede sağlık sistemine daha yüksek maliyetler yüklüyor.

Diğer ülkelerde durum nasıl?
Almanya’da yasal sağlık sigortası diş tedavilerinin büyük bölümünü karşılıyor. İsviçre ve İsveç gibi ülkelerde ise diş tedavileri büyük ölçüde bireysel ödemelere veya ek sigortalara bırakılmış durumda. Birleşik Krallık’ta kamu sistemi bazı diş hizmetlerini karşılasa da, yüksek maliyetler nedeniyle birçok kişi tedavileri ertelemek zorunda kalıyor. Uzmanlar, bu örneklerin Almanya için uyarıcı nitelik taşıdığını belirtiyor.

Tartışmanın önümüzdeki haftalarda da siyasi gündemin üst sıralarında kalması bekleniyor. Hükümet ise mevcut durumda diş tedavilerinin sigorta kapsamından çıkarılmasının söz konusu olmadığını vurguluyor.

(Kaynak: Wirtschaftswoche / MFM-Redaksiyon: M. Hastürk)